Aktar: Avrupa’dan önce Britanya dağılacak

Birleşik Krallık’ta gidilen referandum sonucunda Avrupa Birliği’nden ayrılma kararı çıkmasını değerlendiren Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi’nden Prof. Dr. Cengiz Aktar, Avrupa’dan önce Britanya’nın dağılacağını söyledi. Aktar, bu kararın Türkiye’ye yansımasının da çok olumlu olmayacağını ifade etti.

İngiltere, Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda’dan oluşan Birleşik Krallık’ta gidilen AB’den ayrılma (Brexit) referandumunda henüz resmi olmayan sonuçlara göre oy kullananların oranı yüzde 51.9’u AB’den ayrılmayı tercih etti. Ortaya çıkan bu sonuç üzerine İngiltere Başbakanı David Cameron istifa kararı alırken, İngiliz Sterlini ABD Doları’na karşı 31 yılın en düşük seviyesine indi. İngiliz bankalarının hisseleri yüzde 30’a yakın değer yitirdi.

‘AB’de kalalım’ oyu kullanan İskoçya’da ise bağımsızlık referandumu gündeme geldi.

AB: İngiltere çıkışı geciktirmemeli

Referandum sonucuna dair en dikkat çekici açıklama Avrupa Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker’dan geldi.

AB’nin geriye kalan 27 üyesiyle yoluna devam edeceğini söyledi Jean-Claude Juncker, “İngiltere’nin çıkışını müzakere etmeye hazır vaziyette bekliyoruz. Yeni başbakan gecikmeden süreci başlatmalı” dedi. Juncker, ayrıca AB’den çıkış sürecinde mevzuatın uygulanacağını ve herhangi bir özel uygulamaya gidilmeyeceğini de ifade etti.

AB liderleri: ‘Dünyanın ve AB’nin sonu değil’

Referandum sonucuna ilişkin diğer Avrupa ülkeleri liderlerinden de açıklamalar geldi.

İtalya Başbakanı Matteo Renzi, Twitter hesabında “AB’yi daha insani ve daha adil yapmak için çalışmalıyız. Ama Avrupa bizim evimiz ve geleceğimiz” mesajını paylaştı.

Almanya Başbakanı Angela Merkel’in partisinden milletvekili Manfred Weber “İngiltere için özel bir muamele olamaz. Ayrılacaksan ayrılırsın. Beğendiğini seçip ayırma zamanı bitti” dedi.

Danimarka Başbakanı Lars Loekke Rasmussen da ülkesinin “AB’ye ait olduğunu” söylerken, Avusturya Dışişleri Bakanı Sebastian Kurz da Brexit nedeniyle AB içinde domino etkisinden endişe ettiğini belirtti.

Portekiz Cumhurbaşkanı Marcelo Rebelo de Sousa açıklamasında “Avrupa projesi ortak kimliğimizi belirleyen değerleri savunmak için geçerli kalmayı sürdürüyor” dedi.

Estonya Başbakanı Taavi Roivas “Avrupa Birliği’nin bütünlüğünü kaybetmemek için çok çalışmalıyız” mesajını verdi.

Çek Cumhuriyeti Başbakanı Bohuslav Sobotka ise “Duyduğumuz hayal kırıklığına karşın bunun dünyanın ve kesinlikle de AB’nin sonu olmadığını anlamalıyız” dedi. Sobotka Avrupa’nın “daha esnek, daha işlevsel ve daha az bürokratik olması” gerektiğini de ekledi.

Prof. Dr. Cengiz Aktar: Avrupa’dan önce Birleşik Krallık dağılacak

Avrupa liderlerinden bu mesajlar gelirken Sabancı Üniversitesi İstanbul Politikalar Merkezi’nden Prof. Dr. Cengiz Aktar, Britanya’nın Avrupa Birliği’nden ayrılma kararını Bianet‘e yorumladı.

Çıkan sonuca AB’den çıkma taraftarlarının bile çok şaşırdığını belirten Aktar, bütün kara senaryoların gerçekleştiğini, Sterlinin çöktüğünü, borsanın yerle bir olacağını ancak en önemlisi siyasi kanatta çok ciddi çalkalanma oluştuğunu ifade etti.

Bu karar sonrasında AB’den önce Britanya’nın dağılacağını söyleyen Aktar, bunu şöyle açıkladı: “İskoçya ayrılmak istiyor, çünkü AB’de kalmak istiyor, bu yüzden bağımsızlığını ilan edecek. Kuzey İrlanda da AB’de kalma taraftarı, onlar da İrlanda’ya katılmak isteyecek. Cebelitarık da İspanya’ya katılmak isteyecek, orada da AB’de kalmak isteyenlerin oranı çok yüksek. Özetle Avrupa’dan önce Birleşik Krallık dağılacak.

‘Büyük bir bedel ödeyecekler’

Aktar, AB’den ayrılma kararının çıkmasında popülist söylemlerin etkili olduğunu da söyledi. Aktar, alınan kararın ardından yatan nedeni ve yaşanabilecekler konusunda ise şu yorumlarda bulundu:

“AB’den çıkma oyu verenlerin çoğu yaşlı. Ömürlerinin sonunda olanların gençleri esir aldığı yorumları yapılıyor. Buna katılmamak mümkün değil. Britanya bir tarım ülkesi değil, ama kırsalda yaşayan İngilizlerin ağırlıklı olarak hayır dediği anlaşılıyor. Dünyaya açık olan İngiltere ise ‘kalalım’ dedi.

İçe kapalılar, ‘biz kendimize yeteriz, AB bize çok karışıyor’ dediler. Mülteci karşıtlığı, Türkiye, Pakistan, İslam karşıtlığı siyasiler tarafından sonuna kadar kullanıldı.

Siyaset sınıfının bunda büyük payı var. Bu riski alarak büyük hata yaptılar. Britanya AB’ye karşı her zaman şaşı baktı. Bizdeki gibi tam bağımsızlık hayalleri kuran bir imparatorluk gibi davrandı. O devirler bitti.

Daha 1950’de AB’nin temelleri atılırken İngiltere hayır demişti. 23 sene sonra düşündüler, taşındılar ve AB’nin dışında kalmanın akıllıca olmadığını anladılar. Tabii o zaman yıl 1973, ilk petrol krizine denk geliyor. Tıpış tıpış girdiler. Şimdi hata yaptılar ve büyük bir bedel ödeyecekler.”

Aktar, Britanya’nın ardından Hollanda, Fransa gibi ülkelerde aşırı sağcı liderlerden gelen ‘biz de referanduma gidelim’ çağrılarını da değerlendirdi. Aktar, “Hollanda ve Fransa’da bunu referanduma götürme yönünde siyasi bir irade oluşmaz. Ancak AB’ye yeni katılan Polonya ve Macaristan gibi demokrasi fakiri ülkelerde de bu tarz söylemler ortaya atıldı. Bu riskli, sonu nereye varır belli değil” diye konuştu.

Türkiye’yi nasıl etkiler?

Aktar, bu kararın Türkiye’ye yansımasının da çok olumlu olmayacağını vurguladı. “Türkiye açısından artık iş çığrından çıktı” diyen Akyar, devamında şunları söyledi: “Cameron bile AB’den çıkma taraftarlarına karşı ‘Türkiye’nin AB’ye üyeliği 3000’i bulur’ dedi. Aslında İngiltere tam Avrupalı olmadığı için her zaman Türkiye’yi destekleyen yegane ülkeydi. O anlamda Türkiye değerli bir taraftarını kaybetti. İkincisi Türkiye’deki aynı popülist, tam bağımsızlıkçı, kendi kendine yeteriz diyen güruhu yüreklendirecek bu karar. Zaten yerlerde sürünen AB üyelik süreci artık iyice yere yapışacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan da zaten referandum demeye başladı. Güçlü olmayan bir AB, Türkiye için hayırlı değil.” (DİHA)

 




Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir