Dr. Naif Bezwan: Kürtlerin kazanımlarına karşı bir operasyon

Bezwan: Operasyonda Kürtlerin kazanımları ve kendi coğrafyaları üzerinde öz yönetimlerini kurmaları önünde bir engel oluşturma hedefi öne çıkıyor.

Türk Silahlı Kuvvetleri ve Koalisyon Hava Kuvvetleri tarafından başlatılan Cerablus operasyonuyla ilgili Mardin Artuklu Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Naif Bezwan’la Evrensel gazetesinden Şerif Karataş konuştu. Harekâtın kapsamlı olduğuna işaret eden Bezwan şunları söyledi: “Bu askeri hârekatın temel amacı, jeopolitik oyunun dışına çıkmış olan Türkiye’nin tekrar oyunun önemli bir unsuru olma meselesidir. Harakatın amaçlarına dair şimdiye kadar yapılan resmi açıklamalar Türkiye’nin daha ziyade negatif bir güç oyununun içerisine girme izlenimini güçlendiriyor. Başka bir ifadeyle hedef olarak, Kürtlerin kazanımlarını ve kendi coğrafyaları üzerinde, öz yönetimlerini kurmaları önünde bir engel oluşturma hedefi öne çıkıyor. Bununla birlikte Türkiye’nin Suriye’de gerek Esad ile, gerekse Esad sonrası süreçte yine bir aktör olarak oyunun içine dahil olması hedeflenmektedir.”

ARAP KEMERİ’NDEN FIRAT KALKANINA….

IŞİD’in daha önce Suriye sınırındaki bölgelerde daha etkili olmasına karşın Türkiye’nin IŞİD’e karşı operasyon yapmadığını, Minbic’in IŞİD’in alınmasının ardından Cerablus’a yönelik askeri harekâtın yapılmasının ne anlama geldiği sorumuza ise, Bezwan şu yanıtı verdi: “Çok zayıf duruma düşmüş IŞİD’e karşı cephe almak çok daha kolay. Bu cephe alma aynı zamanda, birçok kapıyı da beraberinde açıyor. Hem rejimle ilişki kurma meselesi hem Rusya ile, hem İran’la ve Batı’yla aynı zamanda. Bu türlü ilişki kurması ya da oyunun içerisine girmesi kolaylaşıyor. Şuna da dikkat çekmek lazım; kısa bir süre önce Haseke’de rejimin hava kuvvetleri siviller de dahil olmak üzere Kürtleri vahşice bombaladılar. Basına yansıyan haberlere göre Rusya’nın aracılığıyla ateşkes sağlandı. Şimdi Türkiye bu şartlar altında bir askeri müdahaleye girişiyor Cerablus’a karşı. Burada tabii ki, en azından bir zımni anlaşmanın olduğunu kabul etmek gerekiyor. Zımni anlaşmadaki kastım şu; taraflar birbirleriyle yeniden ilişki kurmak için hangi beklentilerin söz konusu olduğunu biliyorlar. Ve bu beklentilere cevap vererek, bu ilişkiyi sürdürmeye çalışıyorlar. Böyle bir durum var. Operasyonun adı da çok enteresan. ‘Fırat Kalkanı’ deniliyor. Şimdi kime ve neye karşı kalkan? Şimdilik buna resim düzeyde verilen cevap bu kalkanın Kürtlere karşı olacağıdır. Kürtlerin kazanımlarını pekiştirmesine karşı olacak. Bu kalkan kavramının başka bir açıdan da enteresan bir çağırışımı var. Baas rejiminin Suriye’de iktidarı ele geçirmesinden sonra 1963 yılında Kürt bölgelerinin coğrafi ve toplumsal bütünlüğünü ortadan kaldırmak için bir Arap Kemeri politikası vardı. Şimdi bu Fırat Kalkanı ile Arap Kemeri arasında bu anlamda bir benzerlik var. Hatta kalkan belki kemerden daha güçlü askeri bir çağrışım da yaratıyor.”

Naif Bezwan’a önce Irak Federal Kürdistan Bölgesi Başkanı Mesut Barzani’nin Ankara’ya geldiği ve ardından Biden’ın Ankara’ya geldiği, gün Cerablus’a askeri harekatın yapılmasının bölge ve dünya siyaseti açısından anlamına dair şu değerlendirmeyi yaptı: “Türkiye basınında ana akım medyasın haberlerine baktığımızda askeri müdahale daha çok Türkiye’nin yeniden güçlü bir aktör olarak oyuna dahil olması öne çıkarılmaktadır. Fakat dışarıya yönelik boyutunda ise, koalisyon güçleriyle birlikte Cerablus’u IŞİD’den temizleme gibi, dünya kabul edebileceği bir formülasyon söz konusu. Şimdi belli ki ikinci amaç konusunda ABD ile bir iletişim, karşılıklı taahhüt olduğundan söz edilebilir. Barzani’nin Ankara’ya gelmesine gelince; Güney Hükümetinin Türkiye ile diplomatik, ekonomik, kültürel ilişkilerini olmasını en azında orta vadede ve uzun vadede Türkiye Cumhuriyetinin içeride Kürt politikasına olumlu etki yapabileceğini düşünenlerdenim. Fakat şöyle bir durum var. Şimdi iki ihtimalden söz edilebilir. Barzani ile bu harekatın yapılacağını dair bir komünikasyonda bulunduğu, yani haberdar edildiği ihtimali söz konusu olabilir. Eğer bu ihtimalden yola çıkarsak, o zaman hareketin amaçları ve çerçevesi konusunda hangi bildirimlerde bulunduğu ve Başkan Barzani’nin nasıl bir tepki verdiği önem kazanıyor. Barzani’nin ve Güney Hükümetinin önceden haberdar edilmemesi ise bir başka ihtimal olabilir. Türkiye Hükümeti Barzani Ankara’da iken böyle bir harekatın başlatılmasında fayda da görmüş olabilir. Bu ihtimal bana yakın geçmişe dair başka bir diplomatik meseleyi hatırlatıyor. Eski İsrail Başbakanı Ehud Olmert Gazze saldırısından bir gün öncesinde o zaman başbakan olan Erdoğan’la Ankara’da görüşmeler yapmıştı. Bir gün sonrada Gazze saldırısı başladı. O zaman Başbakan Erdoğan’ın haklı olarak tepkisi şuydu: “Biz burada bir sahne olarak kullanıldık. Yani dün buradaydınız harekete dair hiç bir haber vermediniz. Sanki bizimle ilişkiler güllük gülistanlık devam ediyor ve biz bu harekatı onaylıyoruz gibi imaj oluşturulmak istendi. Ertesi gün de Gazze’ye saldırdınız” diyerek İsrail Hükümetinin tavrını eleştirmişti. Bu ihtimallerden hangisinin doğru olacağını önümüzdeki yakın zamanda göreceğiz.”

‘MİLLİ’ BİR PSİKOLOJİK TEDAVİ SÜRÜYOR

Operasyonun Türkiye için ne ifade ettiği ve PYD Eş Başkanı Salih Müslim’in Twitter hesabında, “Türkiye Suriye batağında çok şey kaybedecektir” açıklamasına ilişkin de Bezwan şunları söyledi: “Medyayı izlediğinizde şöyle bir izlenimle karşı karşıya kalıyorsunuz: Bu müdahale adeta darbe girişiminin yarattığı ‘milli’ travmayı telafi ve tedavi etmek için.. Bir tür ‘milli’ bir psikolojik tedavi sunuluyor. Bütün benzer savaş tarihlerinden biliyoruz: Özellikle içeride var olan meseleleri çözmek yerine, dışarıda savaş içerisine girmek, birtakım militer angajmanlara girmek çok olumsuz sonuçlar doğurmuş şeylerdir.

Yani sınır dışına askeri müdahale veya yayılma yoluyla güvenlik sağlama hiç bir zaman hayırlı sonuçlar doğurmamıştır. Buradan hareketle Salih Müslim’in dediğine dönerek, bununla da ilişkilendirerek, şunu söyleyeyim: Eğer burada nasıl olsa belirleyici bir aktör olma konumunu kaybettim, en küçük ortak payda olarak hiç olmazsa Kürtlere zarar vereyim, gibi bir yaklaşım söz konusuyla, esas olarak Kürtlere yönelik bir konumlama söz konusu ise, korkarım ki, çok daha olumsuz sonuçlar ortaya çıkar diye düşünüyorum. Herkesin kabul ettiği bir gerçek var. Dünyanın ve bölgenin başına en büyük tehlikelerinden biri olan DAİŞ tehlikesine karşı en güçlü, en kararlı mücadeleyi şimdiye kadar hem Güney hem Rojava’da Kürtleri yaptı. Şimdi Türkiye’de bu mücadelenin bir parçası olmak istediğini vurguluyor. O zaman gerçekten mesele DAİŞ ile ortak mücadele ise, hatta rejime karşı demokratik bir muhalefet konuşlandırma ve destekleme ise o zaman, objektif olarak Kürtlerin ve Türkiye’nin politikasının ya da amaçlarının birbirine daha yakınlaşması gerekiyor. Eğer bu sonucu doğurmayacaksa o zaman biraz önce belirttiğimiz ihtimaller çerçevesinde düşünmemiz gerekecek. Genişleme yoluyla güvenliği sağlama politikası öne çıkacak. Bu durumda daha çok olumsuz sonuçlarla karşı karşıya geleceğimizi söylemek için gerçekten kahin olmaya gerek yok. ”

KÜRTLER ORTAK HAREKET ETMELİ

Bu operasyonun Kürtlerin durumunu nasıl etkileyeceğini ilişkin soruma Bezwan şu yanıtı verdi: “Şimdi her defasında şu temel noktayı vurgulamak gerekiyor: Kürtlerin bu kadar büyük bir jeopolitik, bu kadarın gücün, bölgesel güçlerin, uluslar arası güçlerin sahada olduğu ve oyunun içerisinde olduğu kritik bir zamanda tek başına herhangi bir Kürt partisinin ya da gücün tek başına oyun kurucu olması ve önemli bir faktör olması, belirleyici bir faktör olması kendi hak ve özgürlüklerini sağlama alması söz konusu değil. Yapılması gereken şey, Kürtlerin burada ortak bir tavırla kuzeyi, güneyi, Rojavası ile ortak bir akılla ve tavırla bu tehlikeli süreci göğüslemesi gerekir. Eğer Kürtler bunu yapmazlarsa o zaman maalesef başkalarını kurduğu oyunlarda bir figüran olurlar. Büyük bedeller uğruna elde ettiği kazanımları da maalesef kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalır.” (Şerif KARATAŞ – Evrensel)

 




One thought on “Dr. Naif Bezwan: Kürtlerin kazanımlarına karşı bir operasyon

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir