Bütçe ve yapısal reformlar – Sezai TEMELLİ

SEZAİ TEMELLİ

 

 

 

Türkiye ekonomisi ne zaman krize evrilse ekonomiden anlayan anlamayan herkesin ağız birliği ettiği konu yapısal reformlardır. Yapısal reformların ne olduğu, Türkiye ekonomisinin hangi yapısal sorunları olduğu, bu yapısal sorunlara ne gibi reformlarla çözüm bulunabileceği, her sorunun reformla çözülüp çözülemeyeceği konusunda bilgi sahibi olan iktisatçı sayısının bu denli az olduğu bir ülkede, konunun sürekli gündemde tutulması ironiden başka ne olabilir?

Yapısal reformlar konusunda da en fazla konuşan kişi Mehmet Şimşek. On dört yıllık AKP iktidarı yaşanmamış, dün hükümet olunmuş edasıyla Türkiye ekonomisinin sorunlarının çözümü için acil yapısal reformlara ihtiyaç olduğunu sürekli dile getiriyor. AKP tayfasının içinde en iyi neocon iktisatçı olma unvanına sahip olduğu için, diğerleri de aynı nakarata eşlik ediyorlar. On dört yıl boyunca aynı sözlerle gelinen yer Türkiye ekonomisi için yine ciddi bir kriz eşiğidir.

2017 bütçesine baktığınızda, geçmiş bütçelerde olduğu gibi dile getirilen yapısal sorunlara yönelik bir tedbirin bütçede kısmen de olsa yer almadığını görüyorsunuz. Hatta iktisadi krizle mücadele edebilecek, çok sevdikleri istikrarı sağlayabilecek tedbirler dahi bu bütçede yer almıyor. Aymazlığın ulaştığı boyutu ne ile tarif edersiniz diye sorulsa, en iyi açıklayıcı bugünkü bütçe olurdu.

Yapısal sorunların başında, hatta kronikleşmiş sorun istihdam sorunudur. İşsizlik bunun en açık göstergesidir. Bütçede ne gibi bir istihdam politikasıyla soruna çözüm arandığını bulmak olanaklı değil. Kaldı ki, AKP hiçbir zaman istihdam politikalarına yönelik bir gündeme sahip olmadı. Kamu istihdam politikasından anladıkları, kadrolaşma politikaları oldu.

Diğer yapısal sorun tasarruf açığıdır. Kamu tasarruf politikasının temeli vergi politikasıdır. Türkiye’nin bir vergi politikası var mı? Sürekli vergi alanına yönelik bir nefret söylemi üreten, ama diğer taraftan dolaylı vergilerin nispi ağırlığını artıran bir anlayış, yoksuldan vergi alıp zengine ilişmeyelim mantığıyla hem vergide adaletsizliği büyütüyor, hem gelir dağılımını daha da bozuyor. Bunun yanı sıra, vergi sistemiyle ve yapısıyla güçlü bağı olan tasarruf açığı sorununu kalıcılaştırıyor. Tasarruf açığı ancak kamu tasarruf politikalarının ekonomiyi yönlendirmesiyle aşılabilir.

AKP döneminde hem işsizlik rakamları hem de tasarruf açığı rakamları azalmamış artmıştır. Uygulanan bütçe politikaları bunun en önemli nedeni olarak görülebilir. Neoliberalizmin şampiyonluğu peşinde koşarken, özelleştirme ve sıcak para politikalarına dayalı sahte rahatlama dönemlerinden bugüne gelinmesi şaşırtıcı olmasa gerek.

Siyasi kriz ve iktisadi sorunların bir arada yaşandığı bir sürecin iktisadi krize evrilmemesi beklenemez. Nitekim öyle de oldu. Şimdi yaşanan krizin yapısal sorunlar arasında sayılan enflasyon, cari açık ekseninde yoğunlaşması da ayrı bir handikap. Yüksek cari açıkla büyümenin sürdürülmesini ve düşük enflasyon hedefini sağlayan bir politikada da sona gelindi. Bu alanda yaşanan gelişmelere bağlı olarak sağlanması gereken yapısal dönüşümler ve sorunların kalıcı çözümü ihmal edildiğinden, gelmeyen turiste ağlayan bir ekonomi yönetiminin saçmalamalarını hep birlikte dinlemekteyiz. Dolar bozma kampanyası da bu saçmalıkların zirvesini oluşturdu.

2017 bütçesinin bu anlamıyla yapısal hiçbir soruna kısmi de olsa çözümler üretemeyeceğini söyleyebiliriz. Tabi bu koşullarda bunu beklemek olanaklı değil. Ama en azından, yaklaşan krize tedbir alan bir politikanın bütçede yer alması beklenebilirdi. Bunun da olmaması bütçenin çok kısa sürede kifayetsiz kalacağını, hatta mevcut kriz koşullarını derinleştirebilecek bir araca dönüşmesi de söz konusu olabilir. Tek adam iktidarını var edebilmek için Kürt halkını zulümle, siyaseti savaşla, ekonomiyi krizle, toplumu baskıyla, emeği aşırı sömürüyle çevreleyen bu anlayış çok yakında duvara çarpacaktır. Arabada arkaya koşmak, başınızı ellerinizin arasına alıp saklanmak, yakınmak yerine, şoförü değiştirme zamanı artık gelmiştir…

(ÖzgürlükçüDemokrasi)




Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir